De Traditionele Chinese Geneeswijze steunt van oorsprong op vijf fundamenten;

• Chinese kruidengeneeskunde
• Acupunctuur en moxa-behandeling
• Dieettherapie
• Beweging en Massage
• Ademhaling en Ontspanning

Deze verschillende behandelwijzen stoelen allemaal op dezelfde grondbeginselen uit het vroegere Chinese denken. De begrippen yin en yang en de vijf elementen staan daarin centraal. Lees daarover ook op de pagina Acupunctuur .

Combinatie
De behandelwijzen werden vaak gecombineerd toegepast om zieke mensen zo optimaal mogelijk te helpen. En nog steeds wordt dit in China naast elkaar toegepast.
Ik herinner mij uit de stage in Beijing dat alle patiënten in het ziekenhuis met acupunctuur werden behandeld en dat zij 's ochtends ieder een kan met een eigen kruidenaftreksel kregen.
De samenstelling van die thee werd per patiënt individueel bij de ziekenhuisapotheek samengesteld, afgestemd op het energetische patroon van de patiënt.

Geschiedenis
De kennis die is opgebouwd over Chinese Kruiden is vele eeuwen oud. Er zijn in de loop der jaren honderden en honderden kruiden uitgebreid beschreven.
Die kennis werd aanvankelijk opgebouwd door monniken en blote voeten dokters die door bestudering van de natuur en hun zorg voor zieke mensen steeds meer ontdekten over de geneeskrachtige werking van planten, mineralen en (delen van) dieren.
Hun werking is ook al eeuwen beproefd en ook in deze tijd wordt er nog steeds veel ervaring opgedaan.

De eigenschappen van de kruiden
De kruiden worden ingedeeld naar hun energetische werking: zo wordt bijvoorbeeld beschreven hoe de thermische werking is. Het kruid kan een verwarmende, neutrale, koelende of echt koude werking hebben. Denk bijvoorbeeld aan gember wat bekend staat als verwarmend.
Ook wordt de smaak beschreven. Een licht zoet smakend kruid werkt vooral opbouwend en versterkend, een bitter kruid werkt drogend en ontgiftend. Zuur trekt meer samen.
Ook heeft elk kruid een eigen richting: het kan een dalende of een stijgende werking hebben: dalende werking is bijvoorbeeld belangrijk bij sommige hoofdpijnen, misselijkheid of bij overgangsklachten.
Elk kruid heeft ook een samenhang met een bepaalde meridiaan of een bepaald orgaan.

Er worden nooit enkelvoudige kruiden voorgeschreven maar altijd een formule van verschillende kruiden.
Er zijn vaste formules (honderden) die in zichzelf al een harmonische balans vormen. Dit voorkomt dat een niet bedoelde bijwerking van èèn bepaald kruid de overhand krijgt. Zo'n formule kan nog wat worden verfijnd door iets toe te voegen wat bij deze individuele patiënt extra nodig is.

Bereiding
Traditioneel werden ruwe kruiden voorgeschreven. Zo kon men naar huis gaan een aantal zakken met wortelstokken, boomtakjes, bloemknoppen en dergelijke. Dit moest dan thuis een paar uur koken en trekken voordat het gebruikt kon worden.
In Nederland worden de kruiden nu ook in poedervorm aangeboden, ze zijn dan al in de voorgeschreven combinatie gekookt, gevriesdroogd en tot poeder gevormd. Ze zijn makkelijk in warm water op te lossen.
Er zijn strenge regels over misbruik van beschermde planten of diersoorten en de overheid controleert daar ook op. Een aantal traditionele formules is daarom aangepast met alternatieve kruiden.

Acupunctuur en kruiden
Het is niet altijd nodig om naast acupunctuur kruiden te gebruiken. Maar het kan soms de werking van de acupunctuur heel goed ondersteunen.
Vooral wanneer er sprake is van leegte van energie kunnen kruiden een opbouwende werking hebben.
Het is dan goed om kruiden voor een langere tijd te gebruiken, terwijl de acupunctuur meer afgebouwd kan worden.

hilde van der heijden

Zie ook Acupunctuur .